Ablasyon Tedavisi Nedir?

Ablasyonun Mantığı: Hedefe Yönelik Yok Etme Tekniği

Ablasyon kelime anlamıyla “yok etme” ya da “ortadan kaldırma” demektir. Tıpta ise bu, hastalıklı ya da işlevini kaybetmiş dokunun ısı, soğuk veya farklı enerji türleri kullanılarak yok edilmesi anlamına gelir.

Ablasyon işlemlerinde amaç, sağlıklı dokulara zarar vermeden sadece problemli bölgeyi hedef almaktır. Bu sayede:

• Cerrahi kesi yapılmaz, iyileşme süresi kısalır.

• Genel anestezi çoğu zaman gerekmez, lokal anestezi ile yapılabilir.

• Hasta aynı gün ya da ertesi gün evine dönebilir.

Girişimsel radyoloji sayesinde ablasyon artık; damar hastalıklarından (varis gibi), tiroid nodüllerine, karaciğer ve böbrek tümörlerinden meme kitlelerine kadar çok geniş bir yelpazede kullanılabiliyor.

Hangi Ablasyon Yöntemleri Kullanılıyor?

Ablasyonda amaç aynı olsa da kullanılan teknoloji farklı olabilir. Her yöntemin etki mekanizması ve avantajları değişir:

• Radyofrekans Ablasyon (RF): Yüksek frekanslı elektrik akımıyla hedef dokuda ısı üretilir, hücreler tahrip olur. Varis, tiroid, karaciğer, böbrek ve bazı meme lezyonlarında yaygın kullanılır.

• Lazer Ablasyon: Yüksek enerjili ışık ile damar kapatılır veya kitle küçültülür. Özellikle varis tedavisinde popülerdir.

• Mikrodalga Ablasyon: Mikrodalga enerjisiyle kısa sürede yüksek ısı sağlanır, geniş alanlar etkili şekilde tedavi edilir. Karaciğer, tiroid, meme kitlelerinde tercih edilir.

• Kriyoablasyon: Çok düşük sıcaklık kullanılarak hedef doku dondurulur ve yok edilir. Özellikle böbrek tümörleri ve bazı meme lezyonlarında etkilidir.

Hangi yöntemin seçileceği, tedavi edilecek hastalığın türüne, boyutuna, konumuna ve hastanın genel sağlık durumuna göre belirlenir. Bizim yaklaşımımızda her hasta için kişiye özel ablasyon planı yapılır.

Varislerde Ablasyon: Cerrahi Yerine Damar İçi Isı Tedavisi

Bacaklardaki varislerin en önemli nedeni, toplardamar kapakçıklarının bozulması ve kanın geriye kaçmasıdır. Bu kaçak, damarın şişmesine, kıvrımlı hale gelmesine ve günün sonunda bacaklarda ağrı–yorgunluk hissine yol açar.

Eskiden bu sorunun çözümü çoğunlukla cerrahi (stripping) ile sağlanırken, artık endovenöz ablasyon yöntemleri sayesinde damarı içeriden kapatarak tedavi ediyoruz.

• Endovenöz Lazer Ablasyon (EVLA): İnce bir kateterle damarın içine girilir, lazer enerjisiyle damar duvarı ısıtılarak kapanır.

• Radyofrekans Ablasyon (RFA): Lazer yerine yüksek frekanslı radyo dalgalarıyla damar duvarı ısıtılır.

• İşlem lokal anesteziyle yapılır, genellikle 30–40 dakika sürer ve hasta aynı gün yürüyerek evine döner.

Bu yöntemlerle, hem ameliyat izi oluşmaz hem de iyileşme süresi çok daha kısadır. Doğru hasta seçimi ve deneyimli bir ekip ile başarı oranı oldukça yüksektir.

Tiroid Nodüllerinde Ablasyon: Boyunda Kesi Olmadan Tedavi

Tiroid nodülleri her zaman cerrahi gerektirmez. Özellikle iyi huylu ve büyük nodüllerde, estetik kaygı veya bası semptomları ön plandaysa, ameliyatsız ablasyon yöntemleri güçlü bir alternatif sunar.

• Radyofrekans Ablasyon (RFA) ve Mikrodalga Ablasyon, nodül içine ince bir iğne ile girilip, ısı enerjisi vererek nodülü küçültür.

• İşlem ultrason eşliğinde yapılır, çevredeki sağlıklı tiroid dokusu korunur.

• Genel anestezi gerekmez, lokal anestezi ile aynı gün içinde tamamlanır.

Bu sayede boyunda kesi izi olmaz, tiroidin tamamı alınmadığı için hormon dengesini koruma şansı yüksek olur. Özellikle ameliyat riskli hastalarda ve estetik kaygısı olanlarda güvenli ve etkili bir çözümdür.

Karaciğer ve Böbrek Tümörlerinde Ablasyon: Organı Korumak Mümkün

Karaciğer ve böbrek tümörlerinde ablasyon, cerrahiye uygun olmayan ya da organ kaybını önlemek isteyen hastalar için güçlü bir tedavi seçeneğidir.

Karaciğer Tümörleri (HCC ve Metastazlar):

• Radyofrekans veya mikrodalga ablasyon, tümör dokusunu yüksek ısıyla yok eder.

• Sağlıklı karaciğer dokusu korunur, bu da özellikle sirozu olan hastalarda hayati önemdedir.

• Cerrahi şansı olmayan hastalarda bile yaşam süresini ve kalitesini artırabilir.

Böbrek Tümörleri:

• Küçük boyutlu (T1a) tümörlerde kriyoablasyon (dondurma) veya radyofrekans ablasyon etkili bir alternatiftir.

• Böbreğin tamamını almak yerine sadece tümör hedeflenir, böbrek fonksiyonları korunur.

• Ameliyat riskli hastalarda, minimal invaziv olarak uygulanır.

Her iki durumda da işlem görüntüleme eşliğinde, küçük bir iğne girişiyle yapılır ve çoğu zaman hasta ertesi gün taburcu edilir.

Meme Kitlelerinde Ablasyon: Kesi Yok, İz Yok

Meme dokusundaki iyi huylu kitleler, özellikle fibroadenomlar, her zaman cerrahi gerektirmez. Ablasyon teknikleri sayesinde bu kitleler meme estetiğini bozmadan yok edilebilir.

• Mikrodalga Ablasyon veya Kriyoablasyon ile kitlenin içine ince bir prob yerleştirilir.

• Isı ya da soğuk enerjisi ile hücreler tahrip edilir, kitle zamanla küçülerek kaybolur.

• İşlem lokal anestezi altında, ultrason eşliğinde yapılır.

Bu yöntem, ameliyat sonrası oluşabilecek şekil bozukluklarını önler ve hastanın sosyal hayatına çok hızlı dönmesini sağlar. Özellikle genç hastalarda estetik kaygıyı minimuma indirir.

Ablasyonun Sunduğu Ortak Avantajlar

Hangi organ ya da damarda uygulanırsa uygulansın, ablasyon yöntemlerinin ortak noktası minimal invaziv olmalarıdır. Bu da hastaya birçok avantaj sağlar:

• Ameliyatsız çözüm: Büyük cerrahi kesiler, dikişler ve uzun iyileşme süreleri yoktur.

• Hızlı toparlanma: Çoğu hasta aynı gün ya da ertesi gün evine döner.

• Düşük komplikasyon riski: Sağlıklı dokular korunur, enfeksiyon riski minimaldir.

• Daha az ağrı: Lokal anestezi altında yapıldığı için işlem sonrası rahatsızlık genellikle çok hafiftir.

• Estetik avantaj: Görünür iz bırakmaz, özellikle yüzeyel bölgelerde kozmetik sonuçlar çok daha iyidir.

• Tekrar edilebilirlik: Gerekirse aynı bölgeye veya başka alanlara yeniden uygulanabilir.

Bu avantajlar sayesinde ablasyon, hem damar hastalıklarında hem de kitle tedavilerinde giderek daha çok tercih edilmektedir.

Kliniğimizde Ablasyon Uygulamaları

Kliniğimizde ablasyon tedavisini planlarken her hastaya özel bir yol haritası çıkarırız. Öncelikle detaylı muayene ve görüntüleme ile hastalığın türünü, boyutunu ve konumunu netleştiririz.

• Varis tedavilerinde damar haritalaması yaparak en uygun enerji tipini (lazer, RF) seçeriz.

• Tiroid nodüllerinde ultrason eşliğinde milimetrik hassasiyetle nodülü hedefleriz.

• Karaciğer, böbrek ve meme kitlelerinde tümörü çevreleyen sağlıklı dokuyu koruyarak sadece hedef bölgeyi yok ederiz.

Kullandığımız ablasyon teknolojileri uluslararası standartlara uygundur ve başarı oranlarımız, güncel bilimsel verilerle paralellik gösterir.
Hastalarımızın tedavi sonrası hızlı toparlanması ve günlük yaşamlarına çabucak dönmesi en önemli önceliklerimizden biridir.

Bilimsel Kanıtlar ve Güncel Kılavuzlar (Güncel)

• Varis – Endovenöz Ablasyon (EVLA/RFA):
  SVS–AVF–AVLS ortak klinik kılavuzları, yüzeyel trunkal reflüksün değerlendirilmesinde Duplex ultrasonu ve tedavide endovenöz ablasyonu çekirdek yaklaşım olarak sunar (Part I–2022; Part II–2023). Kılavuzların hem dergi sayfaları hem de açık erişim özeti aşağıdadır. jvsvenous.org+1PMCAmerican Venous Forum

• Tiroid – Benign Nodüllerde Termal Ablasyon:
  Uzun dönem sonuçları özetleyen sistematik derleme ve büyük kohort verileri, RFA’nın yüksek hacim küçülme oranları ve düşük komplikasyon ile güvenli/etkili olduğunu gösterir; RFA–MWA karşılaştırmalı meta‑analizleri de mevcuttur. PubMed+2PubMed+2PMC

• Karaciğer – HCC’de RFA/MWA:
  AASLD’nin HCC kılavuzu ve EASL’in 2024 güncellemesi; erken evre, küçük HCC için termal ablasyonu güçlü bir tedavi seçeneği olarak sunar (hasta/ tümör seçimi kriterleriyle). PMCAASLDHepatoloji Dergisi+1PubMed

• Böbrek – T1a RCC’de Ablasyon (RFA/Kriyo):
  EAU 2024–2025 kılavuzları, T1a tümörlerde seçilmiş hastalarda perkuton lokal tümör ablasyonunu böbrek koruyucu bir alternatif olarak önerir; ayrıntılı kanıt tabanı ve referanslar kılavuzda yer almaktadır. d56bochluxqnz.cloudfront.neturoweb.org+1

• Meme – Fibroadenom / Düşük Riskli Lezyonlarda Kriyoablasyon:
  Fibroadenom ve seçilmiş düşük riskli olgularda kriyoablasyonun yüksek hasta memnuniyeti, >85% hacim azalması ve iyi kozmetik sonuçlar sunduğunu bildiren uzun dönem klinik veriler ve prospektif çalışmalar mevcut. (ICE3 5‑yıl sonuçları dahil.) PMC+1ScienceDirect